جراحی های اصلاح عیوب انکساری چشم مانند لیزیک، لازک و فمتولیزیک با هدف کاهش وابستگی به عینک و لنز تماسی انجام می شوند. با این حال، برخی افراد پس از انجام این جراحی ها همچنان به دلایل مختلفی مانند تغییر رنگ چشم، شرکت در مراسم ها، استفاده از لنزهای آرایشی یا اصلاح باقی مانده شماره چشم، تمایل دارند از لنز تماسی استفاده کنند. در چنین شرایطی این سوال مطرح می شود که آیا استفاده از لنز بعد از لیزیک و لازک امکان دارد؟ آیا قرار دادن لنز روی چشمی که تحت جراحی قرار گرفته است، می تواند باعث آسیب به قرنیه شود؟
پاسخ این است که استفاده از لنز پس از جراحی های اصلاح بینایی در برخی شرایط امکان پذیر است، اما زمان شروع آن اهمیت زیادی دارد. قرنیه پس از لیزیک، لازک و فمتولیزیک به زمان مشخصی برای ترمیم و تثبیت نیاز دارد. استفاده زودهنگام از لنز می تواند باعث تحریک سطح چشم، خشکی، التهاب و اختلال در روند بهبودی شود.
بنابراین، صرفا برطرف شدن درد یا قرمزی چشم به معنای آمادگی کامل برای استفاده مجدد از لنز نیست. در این مقاله، زمان مناسب استفاده از لنز، عوارض احتمالی و شرایط استفاده از لنزهای آرایشی بعد از جراحی های لیزری چشم را بررسی می کنیم.
آیا استفاده از لنز بعد از لیزیک و لازک امکان دارد؟
بله، در بسیاری از افراد استفاده از لنز تماسی پس از جراحی لیزیک و لازک امکان پذیر است؛ اما این کار باید پس از تکمیل مراحل اولیه ترمیم و با تایید چشم پزشک انجام شود.
در جراحی لیزیک، جراح با ایجاد یک لایه نازک در قرنیه و اصلاح بافت زیر آن، شکل قرنیه را تغییر می دهد. در لازک نیز لایه سطحی سلول های قرنیه کنار زده می شود و پس از انجام لیزر، مجددا روی سطح قرنیه قرار می گیرد یا فرصت بازسازی پیدا می کند. فمتولیزیک نیز نوعی لیزیک است که در آن ایجاد فلپ قرنیه با لیزر فمتوسکند انجام می شود.
به دلیل تفاوت روش های جراحی، روند ترمیم و میزان حساسیت سطح چشم در این روش ها یکسان نیست. برای مثال، در لازک به دلیل درگیری بیشتر لایه سطحی قرنیه، ترمیم اپیتلیوم اهمیت ویژه ای دارد. در لیزیک و فمتولیزیک نیز پایداری فلپ و بهبود سطح چشم باید پیش از استفاده از لنز مورد توجه قرار بگیرد.
نکته مهم این است که حتی پس از بهبود ظاهری چشم، ممکن است خشکی یا حساسیت قرنیه همچنان وجود داشته باشد. به همین دلیل، چشم پزشک باید پیش از اجازه استفاده از لنز، وضعیت سطح چشم و سلامت قرنیه را بررسی کند.
چند وقت بعد از لیزیک و لازک می توان از لنز استفاده کرد؟
برای شروع مجدد استفاده از لنز نمی توان یک زمان ثابت برای همه افراد تعیین کرد. نوع جراحی، سرعت ترمیم قرنیه، میزان خشکی چشم و نوع لنز مورد استفاده در این تصمیم تاثیر دارند.
به طور کلی، استفاده از لنز در روزها و هفته های ابتدایی پس از جراحی توصیه نمی شود. در این دوره، سطح چشم حساس است و تماس لنز با قرنیه می تواند باعث تحریک و ناراحتی شود. زمان مجاز استفاده از لنز باید پس از معاینه و تایید جراح مشخص شود. حتی اگر چند هفته یا چند ماه از جراحی گذشته باشد، در صورت وجود خشکی چشم، التهاب یا اختلال در سطح قرنیه، ممکن است استفاده از لنز همچنان مناسب نباشد.
نکته این است اگر هدف شما استفاده از لنز صرفا برای زیبایی و تغییر رنگ چشم است، بهتر است تا زمان تثبیت کامل شرایط چشم و دریافت تایید پزشک صبر کنید. عجله در استفاده از لنزهای آرایشی ارزش به خطر انداختن سلامت قرنیه را ندارد.
زمان استفاده از لنز بعد از لیزیک، لازک و فمتولیزیک چه تفاوتی دارد؟
نوع جراحی انجام شده یکی از عوامل موثر در تعیین زمان استفاده مجدد از لنز است.
استفاده از لنز بعد از لیزیک
در جراحی لیزیک، یک فلپ نازک در قرنیه ایجاد می شود و پس از اصلاح عیب انکساری، این لایه به جای خود بازگردانده می شود. در روزهای ابتدایی، قرنیه و سطح چشم به مراقبت بیشتری نیاز دارند.
قرار دادن لنز تماسی در این دوره ممکن است باعث تحریک چشم یا ایجاد اصطکاک ناخواسته شود. همچنین خشکی چشم که یکی از عوارض شایع پس از لیزیک است، می تواند تحمل لنز را کاهش دهد. به همین دلیل، تا زمان تایید بهترین جراح چشم تبریز نباید از لنزهای طبی یا آرایشی استفاده کنید.
استفاده از لنز بعد از لازک
در لازک ، لایه اپیتلیوم قرنیه تحت تاثیر جراحی قرار می گیرد و باید فرصت کافی برای بازسازی داشته باشد. به همین علت، در دوره اولیه ترمیم، حساسیت سطح چشم بیشتر است.
در برخی موارد، پزشک پس از لازک از لنز پانسمانی استفاده می کند. این لنز با لنزهای آرایشی یا لنزهای طبی معمولی تفاوت دارد و برای محافظت از سطح قرنیه و کمک به کاهش ناراحتی تا زمان ترمیم اپیتلیوم به کار می رود.
بیمار نباید لنز پانسمانی را شخصا خارج یا با لنز دیگری جایگزین کند. زمان برداشتن آن نیز باید توسط چشم پزشک تعیین شود.
استفاده از لنز بعد از فمتولیزیک
فمتولیزیک از نظر ایجاد فلپ به لیزیک شباهت دارد، با این تفاوت که برش لایه قرنیه با استفاده از لیزر فمتوسکند انجام می شود. با وجود تفاوت در ابزار جراحی، مراقبت های پس از عمل همچنان اهمیت زیادی دارند.
در این روش نیز احتمال خشکی چشم، حساسیت و تحریک سطح قرنیه وجود دارد. بنابراین، استفاده از لنز پس از فمتولیزیک تنها زمانی مجاز است که جراح از سلامت سطح چشم و مناسب بودن شرایط آن اطمینان پیدا کند.
عوارض استفاده از لنز بعد از لیزیک و لازک و فمتولیزیک
استفاده زودهنگام یا غیراصولی از لنز پس از جراحی های اصلاح بینایی می تواند مشکلات مختلفی ایجاد کند. شدت این عوارض به وضعیت چشم، نوع لنز، مدت استفاده و رعایت اصول بهداشتی بستگی دارد.
افزایش خشکی چشم
خشکی چشم یکی از مشکلاتی است که ممکن است پس از لیزیک، لازک و فمتولیزیک ایجاد شود. لنز تماسی می تواند در برخی افراد احساس خشکی، سوزش و وجود جسم خارجی در چشم را تشدید کند. این مسئله به ویژه در افرادی که پیش از جراحی نیز خشکی چشم داشته اند، اهمیت بیشتری دارد.
التهاب و تحریک قرنیه
تماس لنز با سطح حساس قرنیه ممکن است باعث قرمزی، سوزش و التهاب شود. اگر سطح چشم هنوز به طور کامل ترمیم نشده باشد، احتمال بروز تحریک بیشتر خواهد بود. استفاده از لنز نامناسب یا قرار دادن و خارج کردن آن با فشار نیز می تواند به سطح چشم آسیب وارد کند.
عفونت چشمی
رعایت نکردن بهداشت لنز یکی از عوامل مهم ایجاد عفونت های چشمی است ؛ پس از جراحی، مراقبت از سلامت قرنیه اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا عفونت می تواند روند بهبودی را مختل کند و در موارد شدید به بینایی آسیب برساند.
استفاده از لنز مشترک، خوابیدن با لنز، شست وشوی آن با آب معمولی و استفاده از محلول نامناسب از رفتارهای پرخطر هستند.
خراشیدگی سطح قرنیه
اگر لنز به درستی روی چشم قرار نگیرد یا هنگام خارج کردن آن فشار زیادی وارد شود، احتمال آسیب به سطح قرنیه وجود دارد. این موضوع در دوره ای که چشم هنوز در حال ترمیم است، می تواند مشکل ساز باشد.
تاری دید و کاهش کیفیت بینایی
خشکی، التهاب یا نامناسب بودن انحنای لنز ممکن است باعث تاری دید و نوسان کیفیت بینایی شود. همچنین اگر فرد پس از جراحی هنوز تغییرات شماره چشم یا مشکلات انکساری داشته باشد، انتخاب لنز بدون معاینه می تواند نتیجه مناسبی نداشته باشد.
