آستیگماتیسم یکی از عیوب انکساری شایع چشم است که در آن انحنای قرنیه یا گاهی شکل عدسی چشم به گونه ای است که نور به صورت دقیق روی شبکیه متمرکز نمی شود. نتیجه این وضعیت می تواند تاری دید، دوبینی خفیف، کاهش وضوح تصاویر در فاصله نزدیک یا دور و گاهی خستگی چشم و سردرد باشد. بسیاری از افراد پس از تشخیص آستیگماتیسم این سوال را مطرح می کنند که آیا آستیگمات با جراحی عیوب انکساری رفع میشود؟ پاسخ این است که در افراد مناسب، برخی روش های جراحی عیوب انکساری می توانند مقدار قابل توجهی از آستیگماتیسم را اصلاح کنند. با این حال، انتخاب روش مناسب به میزان آستیگماتیسم، ضخامت و شکل قرنیه، وضعیت سلامت چشم، سن و ثبات شماره چشم بستگی دارد.
بنابراین، آستیگماتیسم در بسیاری از افراد قابل اصلاح است، اما نمی توان یک روش درمانی را برای همه بیماران مناسب دانست. بررسی دقیق چشم پیش از تصمیم گیری برای جراحی اهمیت زیادی دارد.
آستیگماتیسم دقیقا چیست؟
برای درک روش های درمان، ابتدا باید بدانیم آستیگماتیسم چگونه ایجاد می شود. در حالت طبیعی، قرنیه تقریبا شکل کروی و منظم دارد و نور پس از ورود به چشم به شکل مناسبی روی شبکیه متمرکز می شود.
در آستیگماتیسم، انحنای قرنیه در محورهای مختلف یکسان نیست ؛ به همین دلیل، نور به جای اینکه در یک نقطه مشخص متمرکز شود، در نقاط مختلفی تمرکز پیدا می کند و تصویر واضحی روی شبکیه تشکیل نمی شود.
این وضعیت ممکن است از دوران کودکی وجود داشته باشد یا در طول زندگی ایجاد یا تشدید شود. میزان آستیگماتیسم نیز در افراد مختلف متفاوت است و می تواند همراه با نزدیک بینی یا دوربینی وجود داشته باشد.
آیا آستیگماتیسم درمان دارد؟
اگر منظور از درمان، از بین بردن دائمی عیب انکساری و کاهش وابستگی به عینک یا لنز باشد، در برخی افراد روش های جراحی می توانند چنین نتیجه ای ایجاد کنند. اما اگر آستیگماتیسم به دلیل بیماری یا تغییرات غیر طبیعی قرنیه ایجاد شده باشد، شرایط متفاوت خواهد بود. عینک و لنز تماسی آستیگماتیسم را از نظر ساختاری از بین نمی برند، بلکه مسیر ورود نور به چشم را اصلاح می کنند تا تصویر واضح تری روی شبکیه ایجاد شود.
در مقابل، روش های جراحی عیوب انکساری با تغییر شکل یا اصلاح سطح قرنیه تلاش می کنند نحوه تمرکز نور را اصلاح کنند. البته میزان اصلاح قابل دستیابی به شرایط چشم و روش مورد استفاده بستگی دارد.
آیا آستیگماتیسم خود به خود برطرف می شود؟
در بیشتر افراد، آستیگماتیسم به صورت خودکار از بین نمی رود. ممکن است شماره چشم در سنین مختلف تغییر کند، اما نمی توان انتظار داشت که آستیگماتیسم صرفا با گذشت زمان برطرف شود. در کودکان، تشخیص و اصلاح به موقع اهمیت بیشتری دارد، زیرا آستیگماتیسم شدید و اصلاح نشده می تواند روی رشد طبیعی بینایی تاثیر بگذارد.
در بزرگسالان نیز اگر تاری دید یا تغییر شماره چشم ایجاد شود، معاینه چشم پزشک برای مشخص شدن علت آن ضروری است.
آیا آستیگمات با جراحی عیوب انکساری رفع میشود؟
در بسیاری از افراد واجد شرایط، جراحی های عیوب انکساری مانند لیزیک، فمتولیزیک و برخی روش های دیگر می توانند آستیگماتیسم را اصلاح کنند. این روش ها با تغییر شکل دقیق قرنیه، نحوه تمرکز نور را اصلاح می کنند.
البته رفع آستیگماتیسم به این معنی نیست که در همه افراد و با هر میزان آستیگماتیسم، نتیجه کاملا یکسان خواهد بود. هدف جراحی معمولا کاهش عیب انکساری تا حد امکان و رساندن چشم به محدوده دید مناسب بدون وابستگی به عینک است.
قبل از جراحی، آزمایش های مختلفی برای بررسی نقشه قرنیه، ضخامت قرنیه، شماره چشم و سایر ویژگی های چشم انجام می شود. نتیجه این بررسی ها مشخص می کند که آیا فرد کاندید مناسبی برای جراحی هست یا خیر.
فمتولیزیک آستیگمات را درمان می کند؟
فمتولیزیک یکی از روش های جراحی اصلاح عیوب انکساری است که می تواند در افراد واجد شرایط برای اصلاح آستیگماتیسم نیز مورد استفاده قرار گیرد. در این روش، ایجاد فلپ قرنیه با استفاده از لیزر فمتوسکند انجام می شود و سپس با لیزر اگزایمر، شکل قرنیه با دقت اصلاح می شود ؛ هدف این فرآیند تغییر قدرت انکساری قرنیه و اصلاح نزدیک بینی، دوربینی و آستیگماتیسم در محدوده قابل درمان است.
بنابراین در پاسخ به سوال فمتولیزیک آستیگمات را درمان می کند؟ باید گفت که فمتولیزیک می تواند آستیگماتیسم را در بیماران مناسب اصلاح کند. اما اینکه این روش برای یک فرد مشخص مناسب باشد، تنها پس از معاینه و بررسی دقیق قرنیه قابل تعیین است.
جهت دریافت نوبت معاینه فرم زیر را پر کنید
چه مقدار آستیگماتیسم با فمتولیزیک قابل اصلاح است؟
محدوده قابل اصلاح به دستگاه مورد استفاده، تکنیک جراحی، وضعیت قرنیه و شرایط فرد بستگی دارد. به همین دلیل، نمی توان یک عدد ثابت را برای تمام بیماران اعلام کرد. علاوه بر مقدار آستیگماتیسم، منظم یا نامنظم بودن آن نیز اهمیت دارد. آستیگماتیسم منظم معمولا شرایط متفاوتی با آستیگماتیسم ناشی از بیماری های قرنیه دارد و ممکن است به روش های درمانی متفاوتی نیاز داشته باشد.
روش های جراحی برای اصلاح آستیگماتیسم
برای اصلاح عیوب انکساری روش های مختلفی وجود دارد و انتخاب آنها باید بر اساس شرایط چشم انجام شود.
لیزیک
در لیزیک، ابتدا یک لایه نازک از سطح قرنیه ایجاد می شود و سپس با لیزر، شکل قرنیه اصلاح می شود. لیزیک می تواند برای اصلاح برخی درجات نزدیک بینی، دوربینی و آستیگماتیسم مورد استفاده قرار گیرد.
فمتولیزیک
فمتولیزیک از نظر هدف کلی مشابه لیزیک است، اما ایجاد فلپ قرنیه با لیزر فمتوسکند انجام می شود. انتخاب این روش نیز به شرایط قرنیه و ارزیابی جراح چشم بستگی دارد.
PRK
در روش PRK، برخلاف لیزیک، فلپ قرنیه ایجاد نمی شود ؛ لایه سطحی قرنیه کنار زده می شود و سپس با لیزر، شکل قرنیه اصلاح می شود.
PRKدر برخی افرادی که ضخامت یا ویژگی های قرنیه آنها برای لیزیک مناسب نیست، می تواند مورد بررسی قرار گیرد.
روش های دیگر درمان آستیگمات چشم
روش هایی مانند SMILE نیز در اصلاح برخی عیوب انکساری کاربرد دارند و در شرایط مشخص می توانند برای برخی انواع آستیگماتیسم مورد استفاده قرار گیرند. اینکه کدام روش مناسب تر است، به ویژگی های چشم بیمار و امکانات مرکز درمانی بستگی دارد.
بهترین روش عمل عیوب انکساری برای افراد دارای آستیگمات
نمی توان یک روش را به عنوان بهترین روش عمل عیوب انکساری برای افراد دارای آستیگمات برای همه بیماران معرفی کرد. روش مناسب باید بعد از بررسی دقیق چشم انتخاب شود.
برای تصمیم گیری، معمولا موارد زیر مورد ارزیابی قرار می گیرند:
- میزان آستیگماتیسم
- منظم یا نامنظم بودن آستیگماتیسم
- شماره نزدیک بینی یا دوربینی همراه
- ضخامت قرنیه
- شکل و نقشه سطح قرنیه
- خشکی چشم
- سلامت عمومی چشم
- ثبات شماره چشم
- سن بیمار
- سابقه بیماری ها یا جراحی های قبلی چشم
برای مثال، فردی که قرنیه ضخامت مناسبی دارد ممکن است کاندید یکی از روش های لیزری باشد، در حالی که فرد دیگری به دلیل شرایط قرنیه نیاز به روش متفاوتی داشته باشد.
مزایای اصلاح آستیگماتیسم با جراحی
اصلاح آستیگماتیسم با جراحی در افراد مناسب می تواند مزایایی داشته باشد. مهم ترین هدف این روش ها کاهش وابستگی به عینک یا لنز و ایجاد دید واضح تر است.
از جمله مزایا می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- کاهش وابستگی به عینک
- کاهش یا حذف نیاز به لنز تماسی
- اصلاح همزمان برخی عیوب انکساری مانند نزدیک بینی
- بهبود وضوح دید در بسیاری از افراد واجد شرایط
- راحتی بیشتر در فعالیت های روزمره و ورزشی
- عدم نیاز به استفاده مداوم از لنز برای دید واضح
البته میزان نتیجه به شرایط چشم و واکنش بدن به جراحی بستگی دارد و هیچ روش جراحی نمی تواند نتیجه کاملا یکسانی را برای همه افراد تضمین کند.
آیا بعد از جراحی ممکن است آستیگماتیسم باقی بماند؟
بله در برخی افراد ممکن است مقداری از عیب انکساری پس از جراحی باقی بماند. میزان اصلاح به شرایط اولیه چشم، دقت اندازه گیری ها و پاسخ قرنیه به درمان بستگی دارد. گاهی نیز ممکن است با گذشت زمان تغییراتی در شماره چشم ایجاد شود. بنابراین، حتی پس از جراحی موفق، معاینه های دوره ای چشم اهمیت خود را حفظ می کنند.
در بعضی شرایط خاص، اگر مقدار عیب انکساری باقی مانده قابل توجه باشد و شرایط چشم اجازه دهد، بهترین جراح چشم تبریز ممکن است روش های اصلاحی دیگری را بررسی کند.
جهت دریافت نوبت معاینه فرم زیر را پر کنید
چه افرادی ممکن است کاندید مناسبی برای جراحی نباشند؟
جراحی عیوب انکساری برای همه افراد مناسب نیست ؛ وجود برخی بیماری های قرنیه، ضخامت ناکافی قرنیه، خشکی شدید چشم، ناپایداری شماره چشم یا بعضی بیماری های چشمی می تواند انجام جراحی را محدود کند.
همچنین در صورت وجود قوز قرنیه یا احتمال ابتلا به آن، روش های لیزری معمول ممکن است گزینه مناسبی نباشند. به همین دلیل انجام توپوگرافی و بررسی دقیق شکل قرنیه پیش از جراحی اهمیت زیادی دارد. تصمیم نهایی باید پس از بررسی کامل توسط چشم پزشک گرفته شود و صرفا بر اساس میزان آستیگماتیسم یا تمایل به کنار گذاشتن عینک نباشد.
