خشکی چشم در اثر کاهش یا عدم وجود اشک به شکل مزمن در سطح چشم ایجاد می شود که موجب تحریک و ایجاد ناراحتی خفیف ولی دائمی چشم می گردد. این بیماری ، اختلالی مربوط به لایه اشکی چشم است و در واقع زمانی بروز می کند که اشک قادر به مرطوب کردن چشم نباشد. شما می توانید برای درمان این عارضه به مطب دکتر آراز محمدزاده بهترین جراح و متخصص چشم در تبریز مراجعه فرمایید و از خدمات ایشان بهره مند شوید.
خشکی چشم چیست و چرا ایجاد می شود؟
خشکی چشم یکی از مشکلات شایع چشمی است که زمانی رخ می دهد که چشم ها به اندازه کافی اشک تولید نمی کنند یا کیفیت اشک مناسب نیست. اشک نقش مهمی در مرطوب نگه داشتن سطح چشم ، شفافیت دید و محافظت از چشم در برابر عوامل خارجی دارد. زمانی که تعادل طبیعی اشک به هم بخورد ، فرد ممکن است علائمی مانند سوزش ، خارش ، احساس جسم خارجی در چشم یا قرمزی را تجربه کند.
عوامل مختلفی می توانند باعث خشکی چشم شوند. استفاده طولانی از موبایل و کامپیوتر ، قرار گرفتن در محیط های خشک یا دارای باد ، افزایش سن ، مصرف برخی داروها و استفاده طولانی از لنز تماسی از جمله دلایل رایج این مشکل هستند. همچنین برخی بیماری ها یا تغییرات هورمونی نیز می توانند در کاهش تولید اشک و ایجاد خشکی چشم نقش داشته باشند.
خشکی چشم تا چه مدت طول می کشد؟
مدت زمان خشکی چشم به علت ایجاد آن بستگی دارد. در بسیاری از موارد ، خشکی چشم موقتی است و با استراحت دادن به چشم ها ، استفاده از قطره های اشک مصنوعی یا کاهش زمان کار با صفحه نمایش ، طی چند روز تا چند هفته بهبود پیدا می کند. این نوع خشکی معمولاً به دلیل خستگی چشم یا شرایط محیطی ایجاد می شود.
با این حال در برخی افراد ، خشکی چشم می تواند به شکل مزمن ظاهر شود و برای مدت طولانی ادامه داشته باشد. در چنین شرایطی لازم است فرد تحت نظر پزشک قرار بگیرد تا علت اصلی مشخص شود و درمان مناسب انجام شود. درمان به موقع می تواند به کنترل علائم و جلوگیری از تشدید مشکل کمک کند.
چه کسانی بیشتر دچار خشکی چشم می شوند؟
خشکی چشم می تواند در هر سنی رخ دهد ، اما در برخی افراد احتمال بروز آن بیشتر است. افراد بالای ۴۰ سال ، به ویژه زنان ، بیشتر در معرض خشکی چشم قرار دارند. تغییرات هورمونی ، افزایش سن و کاهش طبیعی تولید اشک از عواملی هستند که می توانند در بروز این مشکل نقش داشته باشند.
همچنین افرادی که زمان زیادی را صرف کار با کامپیوتر ، موبایل یا تبلت می کنند بیشتر دچار خشکی چشم می شوند. استفاده طولانی از لنزهای تماسی ، زندگی در محیط های خشک یا دارای آلودگی هوا و مصرف برخی داروها نیز می تواند خطر ابتلا به خشکی چشم را افزایش دهد.
آیا کار با موبایل باعث خشکی چشم می شود؟
بله ، استفاده طولانی از موبایل یکی از عوامل رایج خشکی چشم در دنیای امروز محسوب می شود. هنگام نگاه کردن به صفحه موبایل ، میزان پلک زدن به طور قابل توجهی کاهش پیدا می کند و این موضوع باعث می شود اشک به خوبی روی سطح چشم پخش نشود. در نتیجه سطح چشم خشک شده و فرد ممکن است دچار سوزش ، خستگی یا تاری دید شود.
علاوه بر این ، تمرکز طولانی روی صفحه نمایش باعث خستگی عضلات چشم نیز می شود. برای کاهش این مشکل توصیه می شود هر ۲۰ دقیقه یک بار چند ثانیه به نقطه ای دور نگاه کنید و به چشم ها استراحت بدهید. تنظیم نور صفحه ، پلک زدن آگاهانه و استفاده از اشک مصنوعی نیز می تواند به کاهش خشکی چشم هنگام کار با موبایل کمک کند.
علائم خشک شدن چشم ها و زمان مراجعه به متخصص
فردی که دچار این عارضه باشد، معمولا دارای احساس ناخوشایندی مانند سوزش، خارش، یا خراشیده شدن در چشم، کاهش دید گذرا (به طوری که با پلک زدن مرتفع نگردد) می باشد. حتی در برخی موارد ممکن است فرد احساس وجود جسم خارجی در چشم داشته باشد. در صورت ادامه طولانی مدت این علائم حتما باید به پزشک مراجعه شود. در صورتی که علائمی همچون قرمزی چشم، خستگی و احساس درد در چشم دارید باید سریعا به پزشک مراجعه فرمایید. پزشک می تواند در این زمان اقدامات لازم را برای شناسایی علت اصلی ایجاد آسیب به چشم ها انجام دهد.
علل بروز خشکی چشم
- شایع ترین دلیل بروز این بیماری ، استفاده مداوم از کامپیوتر ، گوشی و غیره است که موجب پلک زدن کم در اثر استفاده بلندمدت از این ابزار می شود.
- در این راستا به افرادی که مجبور به استفاده طولانی مدت از این وسایل هستند ، رعایت قانون ۲۰-۲۰-۲۰ توصیه می گردد.
- از دیگر علل بروز این بیماری می توان به عوارض دارویی مانند آنتی هیستامین ، ضد افسردگی و ضد فشار خون اشاره کرد.
- همچنین بسیاری از اوقات در اثر افزایش سن خصوصا در بانوان ، میزان تولید اشک کاهش یافته و خشکی در چشم ها بروز می کند.
- استفاده طولانی مدت از لنز تماسی ، محیط پر از گرد و غبار ، دخانیات ، دیابت ، اختلالات تیروئیدی ، روماتوئید آرتریت ، لوپوس و کمبود ویتامین A ، از دیگر علل به وجود آورنده این بیماری هستند.
عواملی که احتمال بروز این بیماری را افزایش می دهد!!
- سن بالاتر از 50 سال: با افزایش سن ، تولید میزان اشک در چشم کاهش پیدا می کند. از همین رو می توان گفت افراد بالای 50 سال در معرض خطر ابتلا به خشکي چشم هستند.
- جنسیت: معمولا کمبود اشک در خانم هایی که برای جلوگیری از بارداری از قرص های ضد بارداری یا داروهای کنترل یائسگی استفاده می کنند و دچار تغییرات هورمونی شده اند ، بیشتر مشاهده می شود.
- عدم مصرف مواد غذایی حاوی ویتامین A: این ویتامین به جلوگیری از ابتلا به خشکی چشم کمک بسیار زیادی می کند. ویتامین A در مواد غذایی همچون کلم بروکلی، هویچ یافت می شود.
- کمبود اسید های چرب امگا 3: این ماده غذایی پر اهمیت در ماهی ، گردو ، روغن های گیاهی و غیره یافت می شود.
آیا خشکی چشم خطرناک است؟
اختلال خشکی چشم که به عنوان سندرم چشم خشک نیز شناخته میشود یکی از رایج ترین عارضه های چشمی است که در صورت عدم درمان میتواند مشکلاتی ایجاد کند اما معمولاً خطرناک نیست؛ با این حال در برخی موارد میتواند منجر به عوارض دائمی و جدی شود. خشکی چشم باعث سوزش، خارش و حتی تاری دید شده و در صورتی که درمان نشود به عفونتها و التهابهای چشمی و افزایش حساسیت به نور ، باد یا دود منجر و در موارد شدید حتی به آسیب دائمی به سطح چشم منتهی خواهد شد. به طور متناقضی ، خشکی چشم گاهی اوقات با اشک ریزش بیش از حد همراه است؛ زیرا چشم ها سعی در جبران کمبود رطوبت دارند.
عوارض خشکی چشم
عفونت چشم
- آسیب به سطح چشم
- کاهش کیفیت زندگی
درمان خشکی چشم
در حالی که اختلال خشکی چشم می تواند ناراحت کننده باشد و منجر به عوارض شود، درمان های موثری در دسترس هستند. درمانها بین استفاده از اشکهای مصنوعی، داروهای ضد التهابی و تغییر در سبک زندگی متغیر خواهد بود. اگر علائمی را تجربه می کنید حتما به متخصصی مجرب و متبحر در تبریز مراجعه نمایید. بسته به وضعیت بیمار، بنا به تشخیص پزشک معالج ، ممکن است قطره های اشک مصنوعی یا پمادهای مرطوب کننده و چرب کننده تجویز شود. از مهم ترین عواملی که برای درمان خشکی چشم و جلوگیری از پیشرفت آن باید مد نظر قرار داد ، تغییر شرایط و عوامل محرک این بیماری است. عدم حضور در محیط های پر گرد و غبار ، کاهش استفاده از کامپیوتر و گوشی موبایل و یا استراحت چشمی از جمله این موارد است.
راهکارهای پیشگیری از خشکی چشم
آیا می توان از خشکی چشم پیشگیری کرد؟ در جواب باید گفت بله. خشکی چشم یک مشکل قابل پیشگیری است. با رعایت نکات ساده ای که در ادامه مطرح می شود می توانید از بروز این مشکل جلوگیری کرده و یا اگر دچار این مشکل شدید ، با شدت کم تری برای شما اتفاق بیافتد. اما به طور کلی پیشنهاد می شود که اگر علائم خشکی چشم در شما وجود دارد ، حتما به پزشک مراجعه کنید تا درمان مناسب را دریافت کنید.
راه های پیشگیری از خشکی چشم
- مرطوب نگه داشتن محیط: استفاده از دستگاه های بخور ، به ویژه در فصل های سرد و خشک می تواند به مرطوب نگه داشتن هوا و کاهش خشکی چشم کمک کند. اما دقت داشته باشید که محیط ، بیش از حد مرطوب نشود.
- استراحت منظم: در هنگام کار با کامپیوتر یا مطالعه ، هر ۲۰ دقیقه یکبار به چشمان خود استراحت دهید و به دور دست نگاه کنید.
- استفاده از عینک آفتابی: یک عینک آفتابی خوب می تواند از چشم ها در برابر باد ، گرد و غبار و به خصوص از اشعه مضر خورشید محافظت کند.
- تغذیه سالم: مصرف غذاهای حاوی ویتامین A ، اسیدهای چرب امگا 3 و آنتی اکسیدان ها مانند هویج ، ماهی ، آووکادو و سبزیجات برگ سبز به سلامت چشم ها کمک می کند.
- اجتناب از مصرف دخانیات: سیگار باعث کاهش تولید اشک و تحریک چشم ها می شود.
- کنترل شرایط محیط کار: اگر در محیطی خشک و پر گرد و غبار کار می کنید ، از عینک های محافظ استفاده کنید.
- مراجعه به پزشک در صورت علائم شدید: اگر علائم خشکی چشم در شما شدید است ، حتما به پزشک مراجعه کنید تا علت اصلی آن تشخیص داده شده و درمان مناسب تجویز شود.
برای خشکی چشم چی بخوریم؟
چندین ماده مغذی و ویتامین خاص وجود دارند که به حفظ سلامت چشمها و کاهش علائم خشکی کمک میکنند. اسیدهای چرب امگا3 از آن جمله اند. این اسیدها به کاهش التهاب و بهبود ترشح اشک کمک کرده و منابع خوب این مواد مفید شامل ماهیهای چرب مانند سالمون و تن ، دانههای چیا و گردو هستند.
مصرف ویتامین A برای سلامت چشمها ضروری است و میتواند در پیشگیری از خشکی چشم موثر باشد. منابع غنی از این مواد معدنی شامل هویج، کدو حلوایی و سبزیجات برگ سبز هستند.
ویتامین های A و C نیز بسیار مفید بوده و دلیل آن به آنتی اکسیدان ها مرتبط می شود که به محافظت از چشمها در برابر آسیبهای اکسیداتیو کمک میکنند. منابع این ویتامینها شامل مرکبات، توتفرنگی و آجیل هستند.
زینک یا همان روی ، ماده معدنی دیگری است که برای سلامت شبکیه و سیستم بینایی ضروری است. منابع آن شامل گوشت قرمز ، مرغ ، حبوبات و لبنیات است.
مصرف آب کافی: هیدراته نگهداشتن بدن برای تولید اشک و حفظ رطوبت چشمها بسیار مهم است.
توجه به یک رژیم غذایی متعادل و غنی از این مواد مغذی میتواند به بهبود علائم خشکی چشم موثر باشد. اگر علائم خشکی چشم شدید یا مداوم باشد نیاز به جراحی خواهد بود که در این صورت مشاوره با پزشک یا متخصص چشمپزشکی توصیه میشود.
