اگر موقع رانندگی شب تابلوها را دیرتر می خوانید ، هنگام کار با گوشی زود خسته می شوید ، یا برای دیدن نوشته های دور چشم ها را ریز می کنید ، احتمال دارد با یکی از عیوب انکساری چشم روبرو باشید. عیوب انکساری یعنی چشم نمی تواند نور را دقیق روی شبکیه فوکوس کند و نتیجه اش تاری دید ، دوبینی خفیف ، سردرد ، فشار اطراف چشم یا کاهش تمرکز در مطالعه است. این مشکل ها خیلی رایج هستند و نکته مهم این است که در بسیاری از موارد با یک معاینه ساده قابل تشخیص اند و با اصلاح درست، کیفیت دید و عملکرد روزانه به شکل محسوسی بهتر می شود.
در این مقاله قرار نیست فقط تعریف کلی بدهیم. قدم به قدم توضیح می دهیم نزدیک بینی ، دوربینی ، آستیگماتیسم و پیرچشمی دقیقا چه علائمی دارند، چه کسانی بیشتر در معرض آن هستند، و چه زمانی باید به متخصص چشم مراجعه کرد. همچنین روش های اصلاح را به زبان ساده مقایسه می کنیم؛ از عینک و لنز تماسی تا روش های جراحی و گزینه های مناسب برای سنین مختلف. هدف این است که بعد از خواندن مقاله، بدانید برای مشکل خودتان چه سوال هایی باید بپرسید، چه انتظاری از درمان داشته باشید و چطور بهترین انتخاب را با توجه به سبک زندگی و شرایط چشمتان انجام دهید.
عوامل موثر در انکسار نور و نمره چشم
به طور کلی سه عامل موجب واضح بودن تصویر به روی شبکیه چشم می شوند. این سه عامل عبارتند از
- شکل قرنیه
- اندازه چشم
- قدرت عدسی چشم
برای اینکه افراد بدون استفاده از عینک قادر به دیدن باشند لازم است این سه مورد نسبت به هم در تناسب باشند. در غیر این صورت عیوب انکساری حاصل خواهد شد. در واقع عیوب انکساری چشم با دیوپتر اندازه گیری می شود که تعیین کننده نمره عینک است. هر چه میزان نزدیک بینی یا دور بینی بیشتر باشد ، نمره عینک نیز بالا تر خواهد بود.
انواع عیوب انکساری چشم
نزدیک بینی ( میوپی )
در این حالت ، قطر قدامی-خلفی کره چشم طولانی تر بوده یا انحنای قرنیه افزایش می یابد و به همین دلیل تصویر جلوی پرده شبکیه ایجاد می شود ؛ از این رو فرد قادر به دیدن اجسام دور نخواهد بود. غالبا این مشکل به صورت ارثی بوده و در سنین 8 تا 12 سال رخ می دهد. اختلال نزدیک بینی با افزایش رشد و طی دوران بلوغ شدت یافته و در سن 20 تا 40 سالگی ثابت می ماند. لازم به ذکر است ، نزدیک بینی ممکن است منجر به جدا شدگی شبکیه شود.
دور بینی ( هیپروپی )
بر خلاف نزدیک بینی در این شرایط ، قطر قدامی-خلفی کره چشم کوتاه بوده و انحنای قرنیه کاهش می یابد. از این رو تصویر در پشت شبکیه ایجاد خواهد شد. در این حالت فرد اجسام نزدیک و حتی دور را تار می بیند اما شدت تاری دید در اجسام نزدیک بیشتر است. دوربینی نیز ارثی بوده و با بالا رفتن سن و کم شدن قدرت تطابق عدسی شدید تر خواهد شد.
پیرچشمی
هر چه فرد جوان تر باشد ، عدسی چشم هم انعطاف پذیر تر می باشد و قطر آن به راحتی برای دیدن اشیا دور و نزدیک تغییر می کند. اما پس از 40 سالگی ، عدسی سفت تر شده و انعطاف پذیری آن تحلیل می رود. این موضوع ، موجب می شود تا دیگر فرد به راحتی قادر به مطالعه یا انجام کار هایی با فاصله نزدیک نیست. در صورتی که این حالت از عیوب انکساری چشم به تنهایی ایجاد گردد طبیعی است و ممکن است همراه با سایر عیوب انکساری پدید آید.
آستیگماتیسم
این اختلال بسیار شایع بوده و می تواند درجات و شدت های مختلی داشته باشد. آستیگماتیسم شدید می تواند ارثی باشد. در این حالت قرنیه صاف و گرد بوده و قوس آن در همه محور ها به یک اندازه می باشد. در واقع زمانی که سطح قرنیه انحنای نامتقارنی داشته باشد ، آستیگماتیسم حاصل می شود و تصاویر به روی شبیکه متمرکز نمی شوند ، بنابراین اشیا دور و نزدیک تار دیده می شوند. در آستیگماتیسم قرنیه کروی نیست و همچون مقطعی از توپ بیس بال می شود و به همین دلیل تصویر در دو نقطه جدا تشکیل خواهد شد.
روش های شایع جراحی عیوب انکساری چشم چیست؟
- PRK
- لازک ( LASEK )
- لیزیک ( LASIK )
- فمتولیزیک ( FEMTO LASIK )
- اپی لیزیک ( EPILASIK )
- لنز داخلی چشم ( PHAKIC IOL )
چگونه می توان عیوب انکساری را درمان کرد ؟
عینک
یکی از آسان ترین روش های اصلاح عارضه عیوب انکساری چشم استفاده از عینک می باشد. همچنین عینک مانع از وارد شدن آسیب توسط نور خورشید شده که بسیار مناسب و کاربردی می باشد.
نکته: حتی در این موارد می توان به منظور اصلاح پیری چشم از عینک های دو کانونه استفاده کرد که در زمان مطالعه نیز کاربردی خواهند بود.
لنزهای تماسی
لنزهای تماسی مناسب و عینک با تمرکز بر روی پرده شبکیه چشم سبب تصحیح بینایی افراد خواهند شد.
جراحی عیوب انکساری
اکثر جراحی های انجام شده جهت بهبود این عارضه با اصلاح انحنای قرنیه ( پنجره شفاف جلوی چشم ) سبب بهبود بینایی در افراد خواهد شد. در طی درمان نزدیک بینی با انجام جراحی ، انحنای قرینه کاهش یافته و قدرت انکساری قرنیه کاهش پیدا می کند و این موضوع سبب می شود تا تشکیل تصویر بر روی شبکیه انجام شود. اما در جراحی دوربینی نیز دقیقا عکس این موضوع رخ می دهد. در جراحی آستیگماتیسم که انحنای قرنیه در یک جهت با دیگر جهات متفاوت است ، جراحی باعث انحنای قرنیه در محور آستیگماتیسم و یکسان شدن انحنا در همه محور های نیز خواهد شد. انتخاب یکی از این روش ها به نظر چشم پزشک خوب در تبریز دکتر آراز محمدزاده بستگی داشته که بعد از انجام بررسی های لازم بهترین نوع ان را به بیماران توصیه خواهد کرد . در نتیجه تنها کافیست به چشم پزشکی ماهر و حاذق مراجعه کنید و پروسه درمانی خود را به ایشان بسپارید. البته لازم است بدانید که هیچ یک از روش ها بر دیگری ارجح نبوده و نوع آن به چشمان شما و روش زندگیتان بستگی دارد.
آیا عیوب انکساری چشم در کودکان نیز رخ می دهند ؟
تشخیص و درمان به موقع عیوب انکساری چشم در کودکان اهمیت بسیار حیاتی دارد ، زیرا سیستم بینایی آن ها هنوز در حال رشد و تکامل است. کودکانی که دچار مشکلاتی مانند نزدیک بینی ، دوربینی شدید یا آستیگماتیسم هستند ، ممکن است علائم واضحی از خود نشان ندهند و تار دیدن را به عنوان یک امر طبیعی تصور کنند. عدم اصلاح این مشکلات در سنین کودکی میتواند منجر به بروز تنبلی چشم یا انحراف چشم شود که درمان آنها در سنین بزرگسالی بسیار دشوارتر و گاه غیرممکن خواهد بود.
والدین باید به نشانههایی مانند نزدیک کردن کتاب به چشم ، مالش مداوم چشم ها ، انحراف خفیف یا افت تحصیلی ناگهانی کودک در مدرسه توجه ویژه داشته باشند. غربالگریهای دورهای بینایی در سنین قبل از دبستان نقشی کلیدی در شناسایی زودهنگام این اختلالات ایفا میکنند. درمان اصلی در این دوران معمولا استفاده مداوم از عینکهای طبی استاندارد است که به تکامل صحیح مسیرهای بینایی در مغز کمک میکند و مانع از افت کیفیت زندگی و آموزش کودک میشود.
آیا عیوب انکساری چشم قابل اصطلاح هستند ؟
بله ؛ عینک و لنزهای تماسی طبی ، متداول ترین روش های تصحیح ضعف دید ناشی از عیوب انکساری می باشند که با معطوف کردن انکسار نور بر روی شبکیه می توانند به بهبود بینایی بیانجامند. لازم به ذکر است افزون بر عینک و لنزهای تماسی ، اعمال جراحی لیزری چشم ؛ از قبیل لیزیک ، لازک و پی آر کی نیز می توانند در راستای تغییر شکل قرنیه و تنظمی قدرت تمرکز چشم ، موثر واقع شده و به اصلاح عیوب انکساری منتج گردند.
بهترین روش برای اصلاح عیوب انکساری چه روشی است ؟
بهترین روش برای اصلاح عیوب انکساری چشم یک نسخه واحد برای همه افراد نیست، بلکه بر اساس ساختار چشم هر فرد، سن و میزان اصلاح مورد نیاز تعیین میشود. در میان روشهای مدرن، جراحیهای لیزری مانند لازک، لیزیک و پی آر کی به دلیل سرعت بالا در بهبود و حذف نیاز به عینک، محبوبیت بسیار زیادی پیدا کردهاند. این روشها با تغییر شکل قرنیه به وسیله لیزر، مسیر ورود نور به چشم را اصلاح میکنند و برای افرادی که ضخامت قرنیه مناسبی دارند و شماره چشم آنها ثابت شده است، نتایج فوقالعاده و پایداری به همراه دارند.
برای افرادی که به دلایلی مانند ضخامت کم قرنیه یا خشکی شدید چشم کاندید مناسبی برای جراحیهای لیزری سطحی نیستند، روشهای دیگری مثل کاشت لنزهای داخل چشمی یا استفاده از عینک و لنزهای تماسی نرم و سخت پیشنهاد میشود. عینک همچنان ایمنترین و در دسترسترین ابزار برای اصلاح بینایی در تمامی سنین به شمار میرود، در حالی که لنزهای تماسی میدان دید طبیعیتر و آزادی عمل بیشتری در فعالیتهای ورزشی ارائه میدهند. در نهایت، مشاوره دقیق با پزشک متخصص مشخص میکند که کدام روش ایمنی بالاتر و ماندگاری بهتری برای بیمار خواهد داشت.
دوره نقاهت اصلاح عیوب انکساری چشم چگونه است ؟
با وجود اینکه این درمان ها سرپایی هستند و دوران نقاهت کوتاهی دارند ، اما مراقبت های بعد از عمل برای بهبودی کامل و جلوگیری از عوارض احتمالی بسیار مهم هستند. در ادامه به بررسی مهم ترین نکات مراقبتی بعد از اصلاح عیوب انکساری چشم می پردازیم.
مراقبت های عمومی که باید انجام دهید :
استراحت : استراحت پس از هر عمل جراحی مهم است. در چند روز اول بعد از عمل ، استفاده از موبایل ، تبلت ، تلوزیون و غیره را کنار بگذارید و به چشم های خود استراحت کافی بدهید.
قطره های چشمی : طبق دستور پزشک از قطره های چشمی تجویز شده استفاده کنید. این قطره ها ممکن است شامل اشک مصنوعی ، آنتی بیوتیک و یا ضد التهاب باشند.
محافظ چشم : در چند هفته اول بعد از عمل ، از عینک یا محافظ چشم تجویز شده توسط پزشک استفاده کنید تا از چشم های خود در برابر گرد و غبار ، نور خورشید و آسیب های احتمالی محافظت کنید.
خودداری از مالش چشم : به هیچ عنوان چشم های خود را بعد از عمل مالش ندهید ، زیرا این کار می تواند آسیب های جدی به دنبال داشته باشد.
مصرف دارو : اگر پزشک مسکن یا داروی دیگری تجویز کرده است ، طبق دستور مصرف کنید. درصورتی که نیاز به مصرف دارو خارج از نسخه داشتید ، با پزشک خود هماهنگ کنید.
کنترل منظم : به طور منظم برای ویزیت های بعد از عمل به چشم پزشک خود مراجعه کنید تا روند بهبودی شما را بررسی کند.
کارهایی که باید از انجام آن ها پرهیز کنید :
- فعالیت های ورزشی : در چند هفته اول بعد از عمل از انجام فعالیت های ورزشی سنگین خودداری کنید.
- شنا و استخر : تا چند هفته از رفتن به استخر ، سونا و جکوزی خودداری کنید ، زیرا آب استخر می تواند خطر عفونت را افزایش دهد.
- آرایش چشم : تا چند روز بعد از عمل از لوازم آرایشی چشم مانند ریمل و خط چشم استفاده نکنید.
- مصرف دخانیات : سیگار کشیدن می تواند روند بهبودی را آهسته کند و خطر عفونت را افزایش دهد.
سلام آقای دکتر عمل فمتو لیزیک هم انجام میدن؟
سلام نوع جراحی بعد معاینه مشخص میشه