انحراف چشم یا استرابیسم

انحراف چشم که در پزشکی به استرابیسم نیز مصطلح است ، در واقع نوعی بیماری چشمی محسوب می شود که سبب عدم تقارن چشم ها نسبت به هم و متفاوت شدن زاویه دید چشم ها می شود. ( بهترین جراح چشم )

انحراف چشم در برخی موارد به وضوح قابل رویت می باشد و گاها در حالت عادی قابل مشاهده نبوده و هنگامی که کودک ، خسته است یا در حال نگاه کردن به چیزی در فاصله نزدیک است ، ملموس خواهد بود.

لازم به ذکر است اگرچه انحراف چشـم ، غالبا در کودکان و اطفال شایع است ؛ اما این امکان وجود دارد که در افراد بزرگسال نیز بروز یابد.

توجه داشته باشید که استرابیسم یا انحراف چشم در کودکان ، می تواند از بدو تولد وجود داشته یا در طول فرآیند رشد او پدیدار گردد.

درباره انحراف چشم

انحراف چشـم یکی از رایج ترین مشکلات چشمی است که بیشتر در کودکان مشاهده می شود. به طور کلی تمام حرکت های هر دو چشم توسط شش عضله انجام می شود که در خارج از کره چشم قرار دارند.

انحراف چشم

عملکرد هر یک از عضلات چشم توسط سیستم عصبی کنترل می شود. این شش عضله عبارتند از :

  1. عضله راست داخلی
  2. عضله راست خارجی
  3. عضله راست فوقانی
  4. عضله راست تحتانی
  5. عضله مایل فوقانی
  6. عضله مایل تحتانی

نکته قابل توجه این است که حرکت های هر دو چشم با هم هماهنگ می باشند به طوری که اگر یک چشم به پایین برود ، چشم دیگر نیز به همان سمت خواهد رفت.

چنانچه در هر یک از این عضلات اختلالی ایجاد شود ، موجب بروز انحراف و لوچی می شود. افرادی که به انحراف چشـم مبتلا هستند ، زمانی که یک چشم به جلو نگاه می کند ، چشم دیگر به سمت دیگری می چرخد.

انحراف چشـم می تواند کاملا واضح باشد که به آن انحراف آشکار گفته می شود یا اینکه گاهی اوقات وجود داشته باشد که به آن انحراف نهفته گفته می شود.

ارتباط سیستم بینایی و مغز

در حالت طبیعی ، هر دو چشم به یک نقطه نگاه می کنند. بخش بینایی مغز دو تصویر دریافت شده را به صورت یک تصویر سه بعدی ترکیب خواهد کرد. زمانی که چشم دچار انحراف می شود دو تصویر مختلف به مغز می رسد.

هنگامی که کودک خردسال دچار انحراف چشـم می شود ، مغز تنها تصویر واضح تر را می پذیرد و تصویر دیگر را نادیده می گیرد. این موضوع باعث تنبلی ، از بین رفتن دید دو چشمی و درک عمق خواهد شد.

این در حالیست که در فرد بالغ ، مغز هر دو تصویر را دریافت می کند و به همین دلیل فرد دچار دو بینی خواهد شد.

علل بروز انحراف چشم چیست ؟

علت بیماری انحراف چشم ؛ در عمده موارد ، ناشناخته می باشد ؛ اما معمولا در خانواده هایی که سابقه انحراف چشـم وجود دارد ؛ این امکان وجود خواهد داشت که این بیماری به شکل وراثتی انتقال یابد.

انحراف چشم

انواع انحراف چشم

انحراف چشم ، می تواند یک یا هر دو چشم را درگیر کند ، به طور کلی بیماری انحراف چشم انواع مختلفی دارد که عبارتند از :

  • انحراف چشم ایزوتوپی

در این نوع از انحراف چشـم ، یک یا هر دو چشم فرد به سمت داخل منحرف می گردد و غالبا در میان کودکان و شیرخوارگان شیوع بیشتری دارد.

این نوع از انحراف چشـم ، در صورت تشخیص باید هر چه سریع تر تحت درمان قرار گیرد.

  • انحراف چشم اگزوتوپی

در انحراف اگزوتوپی ، انحراف چشم به سمت خارج خواهد بود ؛ حال چنانچه این اتفاق در دوران شیرخوارگی رخ دهد ؛ والدین باید کودک را علاوه بر متخصص چشم ، به متخصص مغز و اعصاب نیز نشان دهند.

  • انحراف چشم کاذب

منظور از انحراف چشـم کاذب ، ناهماهنگی بین بخش های سفید و قرنیه چشم می باشد ؛ در کودکان مبتلا به این نوع از انحراف چشـم ، تیغه بینی پهن بوده و فاصله داخلی گوشه های داخلی چشم نیز حالت نرمال و طبیعی ندارد.

  • انحراف چشم هایپرتروپی و هیپوتروپی

این نوع انحراف چشـم ، سبب انحراف یک یا هر دو چشم فرد به سمت بالا یا پایین می شود و باید اشاره داشت که نسبت به دیگر انواع انحراف چشـم از پیچیدگی بیشتری برخوردار است و نیازمند درمان گسترده تری می باشد.

ضمنا توجه داشته باشید که این نوع از انحراف چشـم ، ممکن است با افتادگی پلک همراه بوده و فرد را جهت درمان ، ملزم به انجام جراحی اانحراف چشـم و پس از آن ، جراحی افتادگی پلک نماید.

  • انحراف چشم چرخشی

انحراف چشـم چرخشی ، شاید در ظاهر قابل تشخیص نباشد ؛ اما باید متذکر شد که در این نوع از استرابیسم ، چشم حول محور قدامی خود می چرخد.

لازم به ذکر است که انحراف چشـم چرخشی ، غالبا در اثر اصابت ضربه ایجاد می شود و فرد مبتلا به آن ؛ برای دیدن پایین ، راست و چپ ؛ با دوبینی مواجه می گردد.

انحراف چشم

علائم شایع انحراف چشم

در اطفال و کودکان

  1. کج کردن سر به یک سمت
  2. بستن یک چشم در نور شدید
  3. ناتوانی در تداوم تمرکز چشم بر روی یک شیء
  4. انحراف چشـم به سمت داخل ، خارج ، بالا یا پایین

در بالغین و بزرگسالان

  1. شکایت از دوبینی
  2. فقدان دید عمق مناسب
  3. کج کردن سر به یک سمت
  4. انحراف چشـم به سمت داخل ، خارج ، بالا یا پایین
  5. گاها خستگی شدید چشم و سردرد در حین فعالیت چشمی

جراحی انحراف چشم

در این جراحی برش کوچکی در بافت پوشاننده چشم ایجاد شده و عضلات زیرین قابل دسترسی هستند. بسته به اینکه چشم به کدام سمت متمایل شده باشد ، عضلات مورد جراحی قرار می گیرند. در برخی موارد ممکن است لازم باشد که هر دو چشم جراحی شوند. توجه داشته باشید که جراحی انحراف چشم در اطفال باید تحت بیهوشی کامل صورت گیرد.

پس از جراحی بهبودی به سرعت حاصل می شود و فرد بعد از گذشت چند روز قادر به انجام کار های روزمره خود می باشد.